Shirochibu Kiritate – Lư đốt hương | Lư sứ Kutani

Về gốm sứ Kutani

• Gốm Kutani (Kutani-yaki) là dòng gốm sứ truyền thống trứ danh xuất phát từ tỉnh Ishikawa, Nhật Bản, mang bề dày lịch sử gần 400 năm.
• Đặc trưng nổi bật nhất của di sản này bao gồm:
  • Bảng màu rực rỡ (Kutani Gosai – Cửu Cốc Ngũ Thể): Sử dụng 5 sắc men chính là Đỏ, Vàng, Xanh lục, Tím và Xanh lam thẫm.
  • Kỹ thuật đắp men nổi: Lớp men thủy tinh được vẽ và đắp dày lên bề mặt phôi gốm, tạo hiệu ứng thị giác 3D vô cùng sống động và bóng bẩy.
  • Họa tiết tinh xảo: Thường phác họa cảnh sắc thiên nhiên, hoa điểu, sơn thủy hoặc các tích truyện cổ.
  • Họa tiết vẽ vàng kim: Tận dụng tối đa nguồn nguyên liệu vàng dồi dào của địa phương để kiến tạo nên sự sang trọng.
• Khác với vẻ đẹp mộc mạc, thô ráp của nhiều dòng gốm Nhật Bản khác, Kutani-yaki mang cốt cách hoàng gia. Mỗi tác phẩm là một cống hiến thị giác vô cùng lộng lẫy, xa hoa và quyền quý, luôn trở thành điểm nhấn rực rỡ trong bất kỳ không gian thưởng lãm nào.

Tuyệt tác Gốm Kutani Dáng Trụ Đứng – Kỹ nghệ “Shirochibu” (Bạch Lạp)

Nếu Aochibu (hạt men xanh) mang đến vẻ đẹp quyền quý, thẳm sâu của những viên ngọc lục bảo, thì Shirochibu lại là bản ngợi ca của sự tinh khiết, thanh tao và tĩnh lặng tuyệt đối.

1. Kỹ nghệ Shirochibu (白粒 – Bạch Lạp / Hạt Trắng li ti)

• “Shiro” (Bạch) mang ý nghĩa là màu trắng tinh khôi, kết hợp cùng âm đọc truyền thống “Chibu” (những hạt men đắp nổi). Với kỹ thuật này, nghệ nhân Kutani phải dồn toàn bộ sự tĩnh tại để chấm thủ công hàng ngàn giọt men trắng muốt, tròn trịa và đều đặn lên bề mặt tác phẩm.

• Thường được phô diễn trên phông nền men tối màu hoặc nền nhũ vàng rực rỡ, những hạt Shirochibu nổi lên sống động tựa như những bông tuyết đầu mùa ngưng đọng lại trên nền gốm, hay hàng ngàn viên ngọc trai nhỏ xíu lấp lánh. Khẽ lướt tay qua bề mặt tác phẩm, bạn sẽ cảm nhận được độ nhám sần đặc trưng vô cùng tinh tế.

2. Sự kết hợp cùng dáng Kiritate (切立 – Thiết Lập / Dáng Trụ Đứng)

• Như chúng ta đã phân tích, Kiritate là kiểu dáng hình trụ thẳng đứng, vách gốm vút thẳng tắp từ đáy lên miệng, lược bỏ hoàn toàn các đường cong.

• Việc ứng dụng họa tiết Shirochibu cầu kỳ lên một dáng gốm Kiritate tối giản là một phép cộng hoàn hảo của triết lý thẩm mỹ Nhật Bản. Sự góc cạnh, dứt khoát của hình trụ đã dung hòa sự phức tạp của hàng ngàn hạt men trắng, kiến tạo nên một tổng thể vô cùng cân bằng: vừa lộng lẫy, kiêu sa nhưng lại rất chừng mực và tĩnh tại.

3. Giá trị trong không gian thưởng lãm

Sự kết hợp giữa nét vương giả, tỉ mỉ của gốm Kutani và dáng vẻ tĩnh tại của hình trụ vách thẳng sẽ biến tác phẩm thành một báu vật thực sự. Nó không chỉ là một dụng cụ thưởng trầm, mà là một minh chứng hiện hữu cho đôi bàn tay tài hoa và tinh thần thiền định của người nghệ nhân Nhật Bản.

Nippon Kodo Việt Nam